Jak pasteryzować słoiki

Podobno w słoikach można zamknąć smak lata. Brzmi romantycznie, ale cel wekowania jest często bardziej prozaiczny. Pasteryzacja pozwala zagospodarować nadmiar żywności i ograniczyć jej marnowanie. Słoiki z zawekowanymi przysmakami są też niezastąpione, gdy nie masz czasu gotować. Jak pasteryzować słoiki, by zachować smak i jakość potraw na długo? Przeczytaj nasze porady!

Zanim zaczniesz wekowanie słoików: na czym polega pasteryzacja?

Z procesem pasteryzacji większość osób miała do czynienia już jako dzieci. Większość z nas pamięta duże ilości słoików z ogórkami czy dżemami, gotowanych w garnku i ustawianych na stole do góry dnem.

Na czym dokładnie polega ten proces? Pasteryzacja odbywa się w temperaturze 60-100 stopni (nie powinno się przekraczać górnej granicy). Dzięki temu, że słoiki mają kontakt z gorącą wodą (lub powietrzem), znajdujące się w ich wnętrzu powietrze jest pod wpływem ciśnienia wypychane na zewnątrz. W ten sposób w słoiku tworzy się próżnia. W wyniku tego procesu zakrętki zaczynają szczelnie przylegać do słoików.

Pasteryzowanie pozwala także ograniczyć psucie się żywności. Dzięki wysokiej temperaturze można pozbyć się bakterii i innych szkodliwych drobnoustrojów. Przechowywane w słoikach przetwory i potrawy zachowują swoje właściwości odżywcze przez długi czas.

Jak wekować słoiki, by zamknięta w nich żywność przetrwała wiele miesięcy? Oto ważne zasady, o których trzeba pamiętać podczas pasteryzacji słoików:

• zarówno słoiki, jak i zakrętki do słoików, nie powinny być uszkodzone;
• słoiki i zakrętki muszą zostać wyparzone i wysuszone;
• zakrętki powinny idealnie pasować do słoików;
• do środka wkłada/wlewa się wyłącznie gorące potrawy lub przetwory;
• pomiędzy zakrętką a żywnością należy pozostawić 2-3 cm wolnej przestrzeni.

Jakich słoików potrzebujesz do pasteryzacji?

Pytanie „jak wekować słoiki?” powinno być poprzedzone innym: „jakie słoiki można wekować?”. Odpowiedź zależy od tego, jaką formę wekowania się wybierze: na mokro (w garnku) czy na sucho (w piekarniku).

Osoby, które chcą się zająć pasteryzacją domowych przetworów, mają do wyboru dwa rodzaje słoików: z zakrętką typu twist-off oraz typu weck, z gumką. Ten pierwszy rodzaj jest bardziej uniwersalny – nadaje się do wekowania zarówno na mokro, jak i na sucho. W przypadku weków nie jest polecane wekowanie w piekarniku. Temperatura powyżej 100 stopni mogłaby uszkodzić gumki, przez co słoik stałby się nieszczelny.

Ważną kwestią jest także wybór rozmiaru słoika. Czy pasteryzacja powinna się odbywać w większych, czy mniejszych naczyniach? Im większe opakowania szklane (słoiki czy przeznaczone do soków butelki), tym więcej czasu potrzeba na cały proces. Z drugiej strony – gdy włożysz przetwory do kilku większych słoików, wekowanie będzie dla Ciebie mniej pracochłonne. Zwróć też uwagę na rodzaj potrawy. Dżemy, konfitury czy soki, które zjada się w niewielkich porcjach, lepiej pasteryzować w mniejszych słoikach. Jeśli będą otwarte zbyt długo, może pojawić się na nich pleśń. Jeśli z kolei w słoiku znajduje się zupa czy danie obiadowe, prawdopodobnie zjesz je w całości od razu, dlatego nie musisz się obawiać, że zepsuje się po dłuższym czasie od otwarcia.

Wekowanie słoików w garnku – tradycyjna metoda pasteryzacji

Pasteryzacja na mokro jest tradycyjną metodą konserwacji żywności. Jak powinno przebiegać wekowanie słoików w garnku? Na dnie garnka należy położyć ściereczkę. Słoiki powinny być ustawione luźno, tak by ich ścianki się nie dotykały. Całość zalewa się gorącą wodą, którą gotuje się przez 10-30 minut, w zależności od wielkości i zawartości słoika. Po wyjęciu słoików należy je jeszcze raz mocno zakręcić, a następnie odwrócić do góry dnem, zawinąć w ręcznik lub koc i pozostawić do wystygnięcia.

Pasteryzowanie słoików w piekarniku – koniecznie wypróbuj ten wygodny sposób

Pasteryzowanie słoików w piekarniku pozwoli Ci znacznie przyspieszyć cały proces. W ten sposób możesz zakonserwować dżemy, soki czy domowe dania. Jak wygląda pasteryzacja ogórków czy bigosu w słoiku w piekarniku?
Włóż słoiki do zimnego piekarnika i ustaw tak, by się wzajemnie nie dotykały. W jakiej temperaturze pasteryzować słoiki w piekarniku? Optymalna to 100-130 stopni. Pasteryzacja powinna trwać około 30-40 minut. Po tym czasie wyłącz piekarnik i poczekaj jeszcze pół godziny. Następnie wyjmij słoiki i ustaw je na ściereczce, dopóki nie wystygną.

Pasteryzowanie w zmywarce? Tak, to możliwe!

Pasteryzacja słoików w zmywarce jest jeszcze łatwiejsza niż ta wykonywana w piekarniku. Pamiętaj jednak, że ta metoda nie jest zalecana w przypadku warzyw, np. przetworów z fasolki szparagowej.

Jak pasteryzować słoiki w zmywarce? Ustaw je do góry dnem i włącz program z temperaturą co najmniej 75 stopni. Nie dodawaj do mycia żadnych detergentów. Po zakończeniu programu pozostaw słoiki w zmywarce, aż wystygną.

Zasady pasteryzowania słoików z warzywami, owocami, zupami – zadbaj o bezpieczeństwo i jakość potraw

O ile pasteryzacja dżemów czy soków nie jest zazwyczaj niczym skomplikowanym, to już w przypadku warzyw czy dań obiadowych należy zachować pewną ostrożność. Jakich zasad powinno się przestrzegać podczas wekowania słoików z różnymi rodzajami potraw i przetworów?

• Dżemy, marmolady, konfitury – tego typu przetwory są najczęściej z kwaśnych owoców, dlatego nie ma potrzeby dodawania do nich niczego oprócz cukru, który przedłuży ich trwałość. Pasteryzacja takich słoików powinna trwać 20-30 minut.
• Dania mięsne – jako że tego typu potrawy nie są same z siebie kwaśne, bezpieczniejsze będzie pasteryzowanie mięsa doprawionego octem czy marynatą. W innym przypadku pasteryzacja może być bardzo niebezpieczna – w słoiku mogą znajdować się przetrwalnikowe formy jadu kiełbasianego, które z czasem zaczną się rozwijać. Warto też pamiętać, że nie powinno się wekować dań obiadowych, które stały przez dłuższy czas na stole.
• Bigos i inne kwaśne dania – bigos również jest daniem mięsnym, ale zawiera dużą ilość kwaśnej kapusty, dzięki czemu można go bezpiecznie przechowywać. Jak wygląda pasteryzacja bigosu w słoikach w piekarniku lub garnku? Proces przebiega standardowo. Słoiki z bigosem należy gotować lub przechowywać w piekarniku przez około godzinę.
• Warzywa – zanim zdecydujesz się na wekowanie słoików z marchewką, kalafiorem czy fasolką, pamiętaj, by dodać do nich kwaśne składniki. To metoda znana z pasteryzacji ogórków konserwowych. Najlepiej w przypadku warzyw sprawdzą się marynaty na bazie octu i przypraw. Możesz także użyć soku czy przecieru pomidorowego.